Yaşlılar üçün evdə təhlükəsizlik: yıxılma riskini azaltmağın sadə yolları
Evdə hər gün yanından keçdiyimiz xalça, döşəmədə qalan kabel və zəif işıqlandırılan dəhliz yaşlı insan üçün təhlükə yarada bilər. Xüsusilə tarazlıq, görmə və hərəkət çətinliyi olduqda bu detalların əhəmiyyəti artır.
Evi daha təhlükəsiz etmək yaşlı insanın müstəqilliyini və rahatlığını qorumağa kömək edir. Bunun üçün bütün evi dəyişmək lazım deyil. Gündəlik istifadə olunan yerləri nəzərdən keçirərək sadə, məqsədli dəyişikliklərdən başlamaq olar.
1. Sürüşən xalçaları və keçidlərdəki maneələri aradan qaldırın
Kiçik, yüngül və kənarları qatlanan xalçalar ayağın ilişməsinə və sürüşməyə səbəb ola bilər. Təhlükə yaradan xalçanı götürmək və ya sürüşməyən altlıqla etibarlı bərkitmək lazımdır.
Döşəmədə elektrik kabelləri, ayaqqabı, çanta və digər əşyalar saxlamayın. Mebelləri elə yerləşdirin ki, otaqlar arasında rahat keçid qalsın. Əsa və ya yerimə çərçivəsi istifadə edən şəxs üçün hərəkət sahəsinin kifayət qədər geniş olması xüsusilə vacibdir.
2. İşıqlandırmanı, xüsusilə gecə keçidlərini yaxşılaşdırın
Yataqdan tualetə gedən yol, pilləkənlər və giriş hissəsi yaxşı işıqlandırılmalıdır. İşıq açarına çatmaq üçün qaranlıq otağı keçmək lazım gəlməməlidir.
Yatağın yanında əlçatan lampa, dəhlizdə isə gecə işığı yerləşdirin. Elektrik kəsilməsi üçün fənəri yaxınlıqda saxlayın. Məqsəd yalnız otağı işıqlandırmaq deyil, döşəmədəki maneələrin və səviyyə fərqlərinin aydın görünməsini təmin etməkdir.
3. Vanna otağında etibarlı dayaq yaradın
Yaş döşəmə və vannaya girib-çıxmaq zamanı tarazlığın dəyişməsi yıxılma riski yaradır. Duş və vannanın yanında, həmçinin unitazdan qalxılan hissədə uyğun təhlükəsizlik tutacaqları faydalı ola bilər.
Tutacaqlar bədən çəkisini dəstəkləmək üçün nəzərdə tutulmalı və düzgün quraşdırılmalıdır. Dəsmal asılqanını təhlükəsizlik tutacağı kimi istifadə etməyin. Vanna və duşda sürüşməyən səth və ya sabit altlıq seçin, yerə tökülən suyu vaxtında qurulayın.
4. Pilləkənləri və giriş hissəsini yoxlayın
Pillələrdə ayaqqabı, paket və başqa əşyalar saxlamayın. Boşalmış məhəccər, zədələnmiş pillə və yerindən çıxan örtüklər təmir edilməlidir.
Mümkün olduqda pilləkənin hər iki tərəfində möhkəm məhəccər olsun. Pillələrin başlanğıcı və sonu yaxşı işıqlandırılsın. Əldə daşınan əşyalar pillələri görməyə və məhəccərdən tutmağa mane olmamalıdır.
5. Gündəlik əşyaları əlçatan yerləşdirin
Tez-tez istifadə olunan qabları, geyimləri və şəxsi əşyaları rahat çatan rəflərdə saxlayın. Yuxarı rəfə çatmaq üçün stulun və ya qutunun üstünə çıxmaq təhlükəlidir.
Yatağın yanında telefon və işıq olsun. Çox alçaq, yumşaq və içərisinə batılan oturacaqlar qalxmağı çətinləşdirə bilər; sabit, uyğun hündürlüklü mebel seçin. Dəyişiklikləri yaşlı şəxslə birlikdə planlaşdırın ki, əşyaların yeni yeri ona aydın olsun.
6. Ayaqqabı və yerimə vasitələrinə diqqət edin
Ayağa uyğun gəlməyən, dabanı aşınmış və asan çıxan başmaqlar yıxılma riskini artıra bilər. Ayağı yaxşı saxlayan, sürüşməyən altlıqlı ayaqqabı və ya başmaq seçin.
Yerimə vasitəsinə ehtiyac varsa, onun seçimi və istifadəsi barədə mütəxəssisdən məsləhət alın. Ehtiyac duyulan vasitəni əlçatan yerdə saxlamaq vacibdir.
7. Yıxılmanı yalnız evdəki maneələrlə əlaqələndirməyin
Yıxılmanın səbəbi bəzən əzələ zəifliyi, görmə problemi, ayağa qalxarkən təzyiqin enməsi və ya dərmanların təsiri ola bilər. Təkrarlanan yıxılma və tarazlıq çətinliyini «yaşla bağlıdır» deyərək diqqətsiz qoymayın.
Həkim qiymətləndirməsi, dərmanların nəzərdən keçirilməsi və uyğun güc-tarazlıq məşqləri profilaktikanın bir hissəsidir. Yıxılmaq qorxusuna görə hərəkəti tam dayandırmaq əvəzinə, təhlükəsiz fəaliyyət planı hazırlamaq daha məqsədəuyğundur.
Yıxılma baş verərsə nə etməli
Şəxsi dərhal qolundan çəkib qaldırmağa çalışmayın. Əvvəlcə ağrı və zədə ehtimalını qiymətləndirin. Baş, boyun, bel və ya omba zədəsindən şübhələnirsinizsə, yaxud şəxs qalxa bilmirsə, təcili yardım çağırın. Kömək gələnədək onu rahat və isti saxlayın.
Telefonun və ya yardım çağırış vasitəsinin üzərində olması, xüsusilə tək yaşayan insan üçün faydalıdır.
Bu gün yoxlamaya ən çox istifadə olunan marşrutdan başlayın: yataqdan tualetə, tualetdən mətbəxə gedən yol təhlükəsizdirmi? Sürüşən xalçanın götürülməsi, işığın yaxşılaşdırılması və uyğun tutacağın quraşdırılması gündəlik həyatı daha rahat edə bilər.
Alliance Clinic: evdə baxım və tibbi xidmət
Yaxınınıza evdə peşəkar qulluq lazımdırsa, Alliance Clinic-in tibb bacısı, həkim və fizioterapevt xidmətlərindən istifadə edə bilərsiniz: baxım və reabilitasiya, evdə tibbi xidmət. Əlaqə: 050 310 07 88.
Yaşlılar üçün digər bələdçilər: yaşlı insan yıxıldıqda nə etməli, evdə yıxılma riskini azaltmaq, yaşlılar üçün məşqlər.
Məqalə maarifləndirmə məqsədi daşıyır. Təkrarlanan yıxılma və ya nəzərəçarpacaq tarazlıq problemi olduqda fərdi tibbi və ev təhlükəsizliyi qiymətləndirməsi aparılmalıdır.
