Diş daşlarının təmizlənməsi: necə aparılır, ağrılıdırmı və nə qədər tez-tez lazımdır
Dişlərinizi hər gün fırçalasanız da, diş əti kənarında sərt yığıntılar, sarımtıl sahələr və ya davamlı qanama müşahidə edə bilərsiniz. Bu əlamətlər ağız baxımının və diş əti sağlamlığının qiymətləndirilməsinə ehtiyac olduğunu göstərə bilər. Diş daşlarının təmizlənməsi yalnız gülüşün görünüşünü yaxşılaşdırmaq üçün edilən kosmetik prosedur deyil; göstəriş olduqda ağız sağlamlığının qorunmasına xidmət edir.
Bakıda diş daşı təmizlənməsi və peşəkar ağız gigiyenası barədə məlumat axtaran pasiyentlər üçün əsas suallar bunlardır: prosedur necə aparılır, ağrılıdırmı və nə qədər tez-tez təkrarlanmalıdır? Alliance Dental bələdçisində bu sualları cavablandırır, peşəkar təmizliyin gündəlik qulluqla əlaqəsini izah edirik.
Diş daşı nədir və necə yaranır?
Diş ərpi diş səthində toplanan, bakteriyaları da əhatə edən yumşaq biofilmdir. Müntəzəm və düzgün təmizlənmədikdə ərpin bir hissəsi minerallaşaraq sərtləşə və diş daşına çevrilə bilər. Diş daşı diş əti xəttinin üstündə və altında yerləşə bilər.
Yumşaq ərpi gündəlik fırçalama və dişlərarası təmizləmə ilə azaltmaq mümkündür. Sərtləşmiş diş daşını isə adi fırça ilə tam uzaqlaşdırmaq olmur. Onun çıxarılması üçün peşəkar alətlər və uyğun texnika tələb olunur. Diş səthindəki hər sarı və ya tünd sahə daş deyil; ləkə, kariyes və bərpa materialı da fərqli görünüş yarada bilər. [1]
Diş daşları və ərp niyə diqqət tələb edir?
Bakterial ərpin yığılması diş ətlərinin qızarması, şişməsi və qanaması ilə əlaqəli ola bilər. Gingivit diş əti iltihabını ifadə edir, periodontitdə isə dişləri dəstəkləyən toxumalar və sümük də zədələnə bilər.
Fırçalama zamanı qanama, davamlı ağız qoxusu, diş əti çəkilməsi və dişlərin laxlaması müayinə səbəbidir. Bu əlamətləri yalnız diş daşına bağlamaq olmaz; səbəb stomatoloji qiymətləndirmə ilə dəqiqləşdirilməlidir. Xüsusilə laxlayan daimi diş və nəzərə çarpan şişkinlik zamanı planlı təmizləmə tarixini gözləmək əvəzinə həkimə müraciət etmək lazımdır. [2]
Peşəkar diş təmizliyi necə aparılır?
Prosedurdan əvvəl həkim və ya müvafiq səlahiyyətli mütəxəssis diş ətini, ərp və daş yığıntılarını, həssaslığı və mövcud bərpaları qiymətləndirir. Ümumi xəstəliklər, qəbul edilən dərmanlar və əvvəlki müalicələr barədə məlumat da nəzərə alınmalıdır.
Diş daşları əl alətləri, ultrasəs cihazı və ya bu üsulların kombinasiyası ilə uzaqlaşdırıla bilər. Hansı üsulun seçilməsi yığıntının yerləşməsindən və toxumaların vəziyyətindən asılıdır. Ehtiyac olduqda səthi ləkələrin azaldılması və cilalama aparılır.
Peşəkar ağız gigiyenasının vacib hissəsi evdə qulluq təlimidir. Fırçanın necə tutulması və dişlərarası sahələrin hansı vasitə ilə təmizlənməsi praktik göstərilməlidir. Təmizləmə bitdikdən sonra gündəlik baxım dəyişməzsə, ərp yenidən yığılmağa davam edə bilər. [1, 3]
Adi təmizləmə ilə dərin periodontal təmizləmə eynidirmi?
Xeyr, hər diş əti problemi yalnız səthi təmizləmə ilə həll olunmur. Periodontit aşkar edilərsə, diş əti altında yerləşən kök səthlərinin işlənməsi və daha geniş müalicə planı lazım ola bilər.
Belə müalicə bir neçə görüşə bölünə və yerli keyitmə ilə aparıla bilər. Sonrakı baxışda toxumaların reaksiyası və əlavə müdaxilə ehtiyacı qiymətləndirilir. Prosedurun adı və qiyməti ilə yanaşı, hansı sahələri və hansı müalicə məqsədini əhatə etdiyini də soruşmaq faydalıdır. [4]
Diş daşlarının təmizlənməsi diş ağartmasıdırmı?
Peşəkar təmizləmə və ağartma fərqli prosedurlardır. Səthi ləkələr uzaqlaşdırıldıqda dişlər daha təmiz və parlaq görünə bilər, lakin bu, təbii diş rənginin kimyəvi olaraq açılması demək deyil.
| Prosedur | Əsas məqsəd |
|---|---|
| Diş daşlarının təmizlənməsi | Sərt yığıntıların uzaqlaşdırılması |
| Cilalama və səthi ləkələrin təmizlənməsi | Uyğun sahələrdə xarici rənglənmənin azaldılması |
| Diş ağartması | Uyğun vasitələrlə təbii diş rənginin açılması |
Plomb, kron və vinirlər təbii dişlər kimi ağarmır. Buna görə estetik gözlənti varsa, əvvəlcə dişlərin və mövcud bərpaların vəziyyəti qiymətləndirilməlidir. [1, 5]
Prosedur ağrılıdırmı və dişlər həssaslaşa bilərmi?
Hiss edilən narahatlıq diş əti iltihabından, açıq kök səthlərindən və təmizləmənin dərinliyindən asılıdır. Hər pasiyentin təcrübəsi eyni olmur. Güclü həssaslığınız və ya əvvəlki ağrılı təcrübəniz varsa, bunu prosedurdan əvvəl bildirin.
Xüsusilə diş əti altı təmizləmədən sonra isti və soyuğa həssaslıq yarana bilər. Diş əti iltihabı azaldıqda əvvəlki toxuma itkisi və dişlərarası boşluqlar daha aydın görünə bilər. Bu dəyişikliklərin səbəbini müayinə ilə izah etmək vacibdir.
Güclənən ağrı, dayanmayan qanaxma və ya artan şişkinlik olarsa, həkimlə əlaqə saxlayın. Həssaslıq üçün uyğun məcun və ya əlavə vasitə fərdi qiymətləndirmədən sonra seçilə bilər. [4]
Diş daşlarını nə qədər tez-tez təmizlətmək lazımdır?
Hamıya eyni təmizləmə qrafiki təyin etmək düzgün deyil. Təkrar prosedura ehtiyac ərp və daş yığılmasına, evdə baxıma, diş əti sağlamlığına və əvvəlki periodontal müalicəyə görə müəyyənləşdirilir.
Periodontit müalicəsi keçirmiş pasiyentlərdə davamlı dəstəkləyici qulluq xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Nəzarət görüşü yalnız diş daşı çıxarmaq deyil; toxumaların vəziyyətini və gündəlik təmizləmənin effektivliyini yenidən qiymətləndirmək üçündür. [3, 6]
Təmizləmədən sonra evdə qulluq necə olmalıdır?
Peşəkar təmizləmə gündəlik gigiyenanı əvəz etmir. Evdə qulluq üçün əsas addımlar bunlardır:
- Dişləri gündə iki dəfə, təxminən iki dəqiqə flüoridli məcunla fırçalayın.
- Fırçalamadan sonra artıq məcunu tüpürün, dərhal su ilə yaxalamayın.
- Dişlərarası sahələri uyğun ölçülü fırça və ya diş sapı ilə gündəlik təmizləyin.
- Ağız yaxalayıcısını fırçalamanın əvəzi kimi istifadə etməyin.
- Yaxalayıcı təyin edilibsə, istifadə vaxtını və müddətini dəqiqləşdirin.
- Tütün istifadəsindən uzaq durun və nəzarət görüşlərini davam etdirin. [2, 7]
Yerli keyitmə və ya əlavə preparat tətbiq olunubsa, qidalanma barədə verilən xüsusi göstərişə əməl edin. Hər pasiyentə avtomatik olaraq eyni uzunmüddətli qida qadağası vermək əvəzinə aparılan prosedur nəzərə alınmalıdır.
Uşaqlarda peşəkar diş təmizliyi lazımdırmı?
Uşaqlarda da ərp, ləkə və diş daşı yarana bilər. Təmizləmə üsulu uşağın yaşına, əməkdaşlığına və faktiki ehtiyacına uyğun seçilir. Hər uşağa böyüklərdəki ilə eyni prosedur tələb olunmur.
Valideynə fırçalama texnikasının göstərilməsi və evdə nəzarətin təşkili xüsusilə vacibdir. Uşağın kariyes riski və diş əti vəziyyəti təkrar baxışın vaxtını müəyyənləşdirməyə kömək edir. [8]
Tez-tez verilən suallar
Diş daşını evdə iti alətlə çıxarmaq olarmı?Bunu etmək olmaz: diş əti, kök səthi və mövcud bərpalar zədələnə bilər. Sərtləşmiş yığıntının təmizlənməsi üçün stomatoloji qəbul planlaşdırın.
Təmizləmə ağız qoxusunu tam aradan qaldırırmı?Qoxu ərp və diş əti problemi ilə əlaqəlidirsə, uyğun müalicə kömək edə bilər. Lakin ağız qoxusunun digər səbəbləri də olduğundan nəticəyə əvvəlcədən zəmanət vermək olmaz. [9]
Dişlərimi yaxşı fırçalayıram, yenə də təmizləmə lazımdırmı?Bunu müayinə müəyyənləşdirir. Məqsəd hər qəbulda mütləq prosedur etmək deyil, qalan yığıntıları və riskli sahələri qiymətləndirməkdir.
Alliance Dental: gündəlik qulluqla tamamlanan peşəkar yanaşma
Sağlam ağız gigiyenası yalnız kabinetdə aparılan təmizləmə ilə bitmir. Prosedurun məqsədini anlamaq və evdə düzgün qulluq etmək diş və diş əti sağlamlığının qorunmasına kömək edir.
Alliance Dental-a müraciət edərək diş daşlarının təmizlənməsi və fərdi ağız gigiyenası üzrə qəbul barədə məlumat ala bilərsiniz. Qeydiyyat zamanı qanama, həssaslıq və əvvəlki diş əti müalicələrini bildirin, ilkin müayinə və təmizləmənin qiymətə daxil olub-olmadığını dəqiqləşdirin.
Əlaqəli mövzular
Alliance Dental Estetik Klinik: Bakı, Abbas Səhhət küçəsi 59/61. Müayinəyə yazılmaq üçün onlayn randevu götürə bilərsiniz.
Mənbələr
- EFP, Dossier on Periodontal Disease
- NHS, Gum disease
- EFP, Gum disease: Prevention
- Guy’s and St Thomas’, Managing advanced gum disease
- NHS, Teeth whitening
- EFP, Supportive periodontal care
- NHS, How to keep your teeth clean
- AAPD, Role of Dental Prophylaxis in Pediatric Dentistry
- NHS, Bad breath
