Kanal müalicəsi nədir: nə vaxt lazımdır, necə aparılır və ağrılıdırmı
Kanal müalicəsi dişin daxilindəki iltihablanmış və ya infeksiyalaşmış pulpanın çıxarılması, kök kanallarının təmizlənməsi və doldurulması ilə təbii dişi qorumağa yönəlmiş stomatoloji müalicədir. Bu məqalə böyüklərdə və uşaqlarda endodontik müalicə haqqında əsas sualları cavablandırır.
Kanal müalicəsi nə vaxt lazımdır?
Dişin daxilində yerləşən pulpa sinirlər, qan damarları və birləşdirici toxumadan ibarətdir. Dərin kariyes, dişdə çat və ya travma pulpanın zədələnməsinə, iltihabına və infeksiyasına səbəb ola bilər. Öz-özünə başlayan diş ağrısı, isti və soyuqdan sonra uzun sürən həssaslıq, çeynəmə zamanı ağrı və diş ətində irinli şişkinlik stomatoloji müayinə tələb edən əlamətlərdir. Bəzən diş ağrımadan da infeksiya mövcud ola bildiyi üçün ağrının olmaması dişin sağlam olduğunu təsdiqləmir. [1]
Diaqnoz necə qoyulur?
Stomatoloq şikayətləri dinləyir, dişi və ətraf toxumaları müayinə edir, uyğun həssaslıq testləri və göstəriş olduqda rentgen vasitəsilə vəziyyəti qiymətləndirir. Hər dərin kariyes kanal müalicəsi tələb etmir: uyğun hallarda pulpanın canlılığını qoruyan müalicələr nəzərdən keçirilə bilər. Müalicə seçimi pulpanın vəziyyətindən, dişin bərpa oluna bilməsindən və kök ətrafındakı toxumaların sağlamlığından asılıdır. [1, 3]
Kanal müalicəsi necə aparılır?
Müalicə adətən yerli keyitmə altında aparılır və diş xüsusi rezin örtüklə, koferdamla, ağız suyundan təcrid edilir. Həkim dişin daxilinə giriş yaradır, zədələnmiş pulpanı çıxarır, kanalları təmizləyir, dezinfeksiya edir və doldurulmağa hazırlayır. Daha sonra kanallar uyğun materialla doldurulur, dişin üst hissəsi isə plomb və ya ehtiyaca uyğun digər bərpa ilə bağlanır. Müalicə bir və ya bir neçə qəbul tələb edə bilər; qəbul sayı kanalların quruluşundan, infeksiyanın vəziyyətindən və təkrar müalicəyə ehtiyacdan asılıdır. [1, 2]
Kanal müalicəsi ağrılıdırmı?
Yerli keyitmə prosedur zamanı ağrını idarə etməyə kömək edir, lakin hiss edilən narahatlıq barədə həkimə dərhal məlumat vermək lazımdır. Müalicədən sonra bir müddət həssaslıq ola bilər; ağrı artırsa, şiş yaranırsa və ya şikayətlər keçmirsə, stomatoloqla əlaqə saxlanmalıdır. [2]
Kanal müalicəsindən sonra qapaq lazımdırmı?
Qapağa ehtiyac dişin yerindən, qalan sağlam toxumanın miqdarından və çeynəmə yükündən asılıdır; hər diş üçün eyni bərpa seçilmir. Xüsusilə çox toxuma itirmiş arxa dişlərdə qoruyucu bərpa sınıq riskini azaltmaq üçün vacib ola bilər. Müvəqqəti plomb qoyulubsa, son bərpanı gecikdirməmək və həmin dişlə sərt qidalar çeynəməmək tövsiyə olunur. [1, 2]
Uşaqlarda kanal müalicəsi necə fərqlənir?
Süd dişlərində müalicə seçilərkən infeksiyanın dərəcəsi, dişin bərpa imkanı və daimi dişlə əvəzlənmə vaxtı nəzərə alınır. Uyğun hallarda pulpanın bir hissəsinin qorunduğu pulpotomiya və ya kök kanallarındakı pulpanın çıxarıldığı pulpektomiya tətbiq oluna bilər. Kök inkişafı tamamlanmamış daimi dişlərdə isə pulpanın canlılığını qorumaq və kökün inkişafını dəstəkləmək xüsusi əhəmiyyət daşıyır. [3]
Antibiotik kanal müalicəsini əvəz edirmi?
Antibiotik dişin daxilindəki problemin aradan qaldırılmasını əvəz etmir və hər diş ağrısında lazım olmur. Onun təyin edilməsi infeksiyanın yayılması, qızdırma və xəstənin ümumi vəziyyəti kimi amillərə əsasən həkim tərəfindən müəyyənləşdirilir. [4]
Müalicədən sonra dişi necə qorumalı?
Gündəlik ağız gigiyenasını davam etdirmək, həkimin qulluq göstərişlərinə əməl etmək və nəzarət müayinələrini vaxtında keçmək vacibdir. Kanal müalicəsi olunmuş dişdə yenidən kariyes, çat və ya infeksiya yarana bildiyi üçün nəticəyə ömürlük zəmanət vermək düzgün deyil. [1, 2] Üz və boyunda sürətlə artan şişkinlik, udma və ya nəfəsalma çətinliyi olduqda təcili tibbi yardım alınmalıdır. [5]
Kanal müalicəsinin qiyməti nədən asılıdır?
Qiymət müalicə edilən dişin kanal sayına, işin mürəkkəbliyinə, ilkin və ya təkrar müalicə olmasına və son bərpanın növünə görə dəyişə bilər. Müalicədən əvvəl müayinə, görüntüləmə, kanal müalicəsi və plomb və ya qapağın ümumi plana daxil olub-olmadığını dəqiqləşdirmək faydalıdır.
Kanal müalicəsinə ehtiyacınızın qiymətləndirilməsi üçün Alliance Dental-a müraciət edərək stomatoloji qəbul barədə məlumat ala bilərsiniz.
Əlaqəli mövzular
Alliance Dental Estetik Klinik: Bakı, Abbas Səhhət küçəsi 59/61. Müayinəyə yazılmaq üçün onlayn randevu götürə bilərsiniz.
