Diş əti xəstəlikləri: əlamətləri, gingivit, periodontit və müalicəsi
Alliance Dental ilə diş əti sağlamlığı haqqında
Diş əti xəstəlikləri dişlərin ətrafındakı yumşaq toxumaları, daha ağır hallarda isə dişi saxlayan bağları və sümüyü zədələyən iltihabi xəstəliklərdir. Diş əti qanaması, şişkinlik və ağız qoxusunun səbəbini vaxtında müəyyənləşdirmək dişləri qorumaq üçün vacibdir. [1, 2]
Gingivit və periodontit arasındakı fərq
Gingivit diş ətinin iltihabıdır və dişi saxlayan toxumalarda itki olmadan inkişaf edir. Bakterial ərplə əlaqəli gingivit düzgün gündəlik gigiyena və peşəkar təmizləmə ilə çox vaxt aradan qaldırıla bilər. Periodontit isə dişin dayaq toxumalarının və sümüyünün itkisi ilə gedir; müalicənin məqsədi iltihabı nəzarətə almaq və xəstəliyin irəliləməsini dayandırmaqdır. [1, 3]
Diş əti xəstəliklərinin səbəbləri
Diş səthində yığılan bakterial ərp diş ətində iltihaba səbəb olur, təmizlənməyən ərp isə sərtləşərək diş daşına çevrilə bilər. Siqaret çəkmə və nəzarətsiz şəkərli diabet periodontal xəstəlik riskini artıran və müalicənin nəticəsinə təsir edən mühüm amillərdəndir. Hamiləlik və yeniyetməlik dövründə hormonal dəyişikliklər də diş ətinin bakterial ərpə reaksiyasını gücləndirə bilər. [1, 4]
Hansı əlamətlər diqqət tələb edir
Diş fırçalayarkən və ya dişarası təmizləmə zamanı təkrarlanan qanama, qızartı, şişkinlik və davamlı ağız qoxusu stomatoloji müayinə üçün səbəbdir. Diş ətinin çəkilməsi, dişlərin arasında yeni boşluqların yaranması və laxlaması daha ciddi periodontal problemlə əlaqəli ola bilər. Güclü ağrı, irin və nəzərəçarpan şişkinlik olduqda qəbulu gecikdirməmək lazımdır. [1, 2]
Periodontal müayinə necə aparılır
Stomatoloq diş ətinin görünüşünü, qanamasını, dişlərin hərəkətliliyini və xüsusi zondla diş əti ciblərinin dərinliyini qiymətləndirir. Göstəriş olduqda rentgen çəkilərək dişləri saxlayan sümüyün vəziyyəti araşdırılır və nəticələr əsasında fərdi müalicə planı qurulur. [1]
Periodontal müalicənin mərhələləri
İlkin mərhələdə düzgün fırçalama və dişarası təmizləmə öyrədilir, diş əti üzərindəki ərp və daşlar təmizlənir, risk amillərinin idarə olunması planlaşdırılır. Periodontit olduqda diş əti altında və kök səthlərində yığılan ərp və daşların təmizlənməsi tələb oluna bilər; bu prosedur ehtiyacdan asılı olaraq yerli keyitmə ilə aparılır. Sağalma müddətindən sonra diş əti qanaması və cib dərinlikləri yenidən ölçülərək müalicəyə cavab qiymətləndirilir. Dərin ciblər və aktiv xəstəlik qalarsa, uyğun hallarda əlavə təmizləmə və ya periodontal cərrahiyyə müzakirə olunur. [3, 5]
Antibiotik və ağız yaxalayıcıları
Antibiotik hər gingivit və periodontit halında lazım deyil və mexaniki təmizləməni əvəz etmir. Antiseptik yaxalayıcılar və digər dərmanlar yalnız göstəriş olduqda, həkimin müəyyən etdiyi müddətə əsas müalicəyə əlavə edilə bilər. [3]
Uşaqlarda və yeniyetmələrdə diş əti xəstəlikləri
Uşaqlarda diş əti qanaması çox vaxt ərplə əlaqəli gingivitlə bağlı olsa da, davamlı şikayətlər müayinə ilə qiymətləndirilməlidir. Valideynin yaşa uyğun fırçalama dəstəyi və breket istifadə edən yeniyetmələrdə əlavə gigiyena təlimi ərpin idarə olunmasına kömək edir. Uşaqlarda dişin dayaq toxumalarının itkisi daha az rast gəlindiyindən belə hal aşkarlanarsa, uşaq stomatoloqu və uyğun mütəxəssis tərəfindən əlavə qiymətləndirmə vacibdir. [4]
Müalicədən sonra gündəlik qulluq
Dişləri gündə iki dəfə flüorlu pasta ilə fırçalamaq və diş aralarını hər gün həkimin tövsiyə etdiyi uyğun vasitə ilə təmizləmək lazımdır. Periodontit müalicəsindən sonra dəstəkləyici periodontal qulluq uzunmüddətli planın bir hissəsidir və nəzarət intervalları fərdi riskə görə, adətən 3–12 ay arasında müəyyən edilir. Şişkinlik azaldıqca əvvəlcədən mövcud toxuma itkisi daha aydın görünə bilər, buna görə müalicənin bütün çəkilmələri və sümük itkisini tam bərpa edəcəyi gözlənilməməlidir. [2, 3, 6]
Periodontal müalicənin qiyməti
Qiymət xəstəliyin yayılmasına və ağırlığına, təmizlənəcək sahələrə, qəbul sayına və cərrahi müdaxilə ehtiyacına görə dəyişə bilər. Müalicə planı hazırlanarkən ilkin müayinə, rentgen, diş əti altı təmizləmə və sonrakı nəzarət qəbullarının qiymətə daxil olub-olmadığını dəqiqləşdirmək faydalıdır.
Diş əti qanaması, ağız qoxusu və ya dişlərdə laxlamadan şikayətiniz varsa, Alliance Dental-a müraciət edərək stomatoloji qəbul və fərdi periodontal qiymətləndirmə barədə məlumat ala bilərsiniz.
Əlaqəli mövzular
- Stomatoloji xidmətlər: bütün bələdçilər
- Diş çəkildikdən sonra nə etməli
- Ağıl dişi çıxarılması
- Diş implantı
Alliance Dental Estetik Klinik: Bakı, Abbas Səhhət küçəsi 59/61. Müayinəyə yazılmaq üçün onlayn randevu götürə bilərsiniz.
