Xəstə yaxınları üçün bələdçi: nəyin qayğısına qalmalı

Xəstəyə evdə baxan adam çox vaxt heç bir tibbi hazırlığı olmayan ailə üzvüdür. Bununla belə, müalicənin gündəlik hissəsi məhz onun üzərinə düşür: dərmanın vaxtında verilməsi, vəziyyətdəki dəyişikliyin görülməsi və nə vaxt həyəcan siqnalı vermək lazım olduğunu bilmək.

Bu yazı həmin işi asanlaşdırmaq üçündür — xüsusilə yaşlı və ya uzunmüddətli xəstəliyi olan yaxınına baxanlar üçün.

Xəstəlik haqqında məlumatlanın

Birinci addım diaqnozu anlamaqdır. Həkimdən soruşmaqdan çəkinməyin — izah etmək onun işinin bir hissəsidir. Qəbulda aydınlaşdırmalı suallar:

• Xəstəliyin gedişatı adətən necə olur və nə gözləmək lazımdır?
• Hansı əlamətlər normal gedişata aiddir, hansılar narahatlıq siqnalıdır?
• Dərmanlar nə üçündür, nə vaxt və necə verilməlidir?
• Hansı yan təsirlər gözlənilir və hansı halda dərhal zəng etmək lazımdır?
• Qidalanma və hərəkət rejimində məhdudiyyət varmı?
• Növbəti nəzarət nə vaxtdır?

Cavabları yazın. Qəbulda hər şey aydın görünür, evdə isə detallar qarışır.

Gündəlik qeyd aparın

Sadə bir dəftər həkim üçün ən dəyərli sənədə çevrilə bilər. Qeyd etməyə dəyər:

• Hərarət, qan təzyiqi və nəbz — gündə eyni saatlarda
• Diabet varsa qan şəkəri göstəriciləri
• Qəbul edilən dərmanlar və saatları
• Yeyilən və içilən miqdar
• Yuxu vəziyyəti
• Əhval və şüur aydınlığındakı dəyişikliklər

Növbəti qəbula bu qeydlərlə gəlmək tək bir ölçmədən qat-qat faydalıdır: həkim dinamikanı görür, təsadüfi rəqəmi deyil.

Dərman rejimi

Dərman səhvləri evdə baxımda ən çox rast gəlinən problemdir. Bir neçə qayda riski azaldır:

• Həftəlik dərman qutusundan istifadə edin — verilib-verilmədiyi barədə şübhə qalmır
• Bütün dərmanların — vitamin və bitki mənşəli preparatlar daxil — siyahısını bir kağızda saxlayın
• Dozanı özbaşına dəyişməyin, xəstə yaxşılaşsa belə
• Yeni dərman əlavə etməzdən əvvəl həkimə bildirin — qarşılıqlı təsir riski real problemdir
• Bir doza unudulubsa, ikiqat verməyin — həkimlə məsləhətləşin

Yataq rejimindəki xəstəyə qulluq

• Vəziyyəti bir neçə saatdan bir dəyişin — yataq yaralarının qarşısını almaq üçün
• Dəri quruluğuna və qızarmış nahiyələrə diqqət yetirin
• Ağız gigiyenasını gündəlik saxlayın
• Maye qəbulunu izləyin — dehidratasiya yaşlılarda tez inkişaf edir və şüur dumanlanması ilə özünü göstərə bilər
• Həkim icazə veribsə, sadə hərəkət məşqlərini gündəlik proqrama salın

Nə vaxt gecikmədən zəng etməli

Aşağıdakı hallarda növbəti qəbulu gözləməyin — 103 nömrəsinə zəng edin:

• Nəfəs almada çətinlik və ya nəfəsin tezləşməsi
• Döş qəfəsində ağrı
• Şüurun dumanlanması, oyanmaqda çətinlik
• Qəflətən yaranan nitq pozğunluğu və ya bədənin bir tərəfinin zəifləməsi
• Dayanmayan qanaxma
• Maye qəbul edə bilməmək, davamlı qusma
• Yüksək hərarət və titrətmə

Özünüzü də unutmayın

Baxıcı yorğunluğu real və geniş yayılmış vəziyyətdir. Uzun müddət fasiləsiz baxım yuxu pozğunluğuna, əhval düşkünlüyünə və öz sağlamlığının laqeyd qalmasına gətirib çıxarır — bu isə son nəticədə xəstəyə də zərər verir.

• Yükü ailə üzvləri arasında bölün — hamısını təkbaşına daşımayın
• Peşəkar baxıcı və ya evdə tibbi xidmətdən istifadə edərək özünüzə fasilə verin
• Öz profilaktik müayinənizi təxirə salmayın
• Kömək istəməyi zəiflik saymayın

Bu yazı ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini, diaqnozunu və ya müalicə təyinatını əvəz etmir.