Uşağın ilkin qiymətləndirilməsi: valideyndən nə soruşulur?

14 noyabr 20266 dəqiqəlik oxunuş

İlkin görüşün məqsədi

İlk görüş tanışlıqdan başlayır. Valideyn narahatlığını öz sözləriylə danışır. Mütəxəssis uşağın tarixçəsini öyrənir. Gündəlik bacarıqlar müzakirə olunur. Güclü tərəflər də qeyd edilir.

Məqsəd uşağı bütöv tanımaqdır. Tək çətinliyə fokuslanmaq kifayət deyil. Suallar ittiham üçün verilmir. Dəqiq məlumat planı asanlaşdırır. Valideyn prosesdə fəal iştirak edir.

Əsas narahatlıq necə ifadə olunur

Sizi ən çox narahat edəni seçin. Onu konkret vəziyyətlə izah edin. Sadəcə danışmır deməklə kifayətlənməyin. Nə istədiyini necə bildirdiyini danışın. Çətinliyin nə vaxt başladığını deyin.

Harada daha çox göründüyünü qeyd edin. Kimlə azalmasını da bildirin. Ailəyə təsirini izah edin. Prioritetiniz dəyişirsə bunu paylaşın. İlk sual düzgün istiqamət yaradır.

Hamiləlik və doğuş tarixçəsi

Hamiləlik barədə əsas məlumatlar soruşula bilər. Doğuş həftəsi qeyd oluna bilər. Vaxtından əvvəl doğuşu bildirin. Doğuşdan sonrakı tibbi yardımı danışın. Xəstəxana sənədlərini gətirmək faydalıdır.

Xatırlamadığınız məlumatı uydurmayın. Tibbi termin bilməmək problem deyil. Sənədi mütəxəssis izah edə bilər. Bu suallar günahkar axtarmır. Tarixçə ümumi mənzərəni tamamlayır.

İlk inkişaf mərhələləri

Oturma vaxtı soruşula bilər. Yerimə haqqında məlumat alınır. İlk səslər müzakirə edilir. İlk mənalı sözlər qeyd olunur. Jestlərin başlanması da əhəmiyyətlidir.

Tarixlər təxmini ola bilər. Təxmin olduğunu aydın bildirin. Köhnə qeydlərdən yararlana bilərsiniz. Mərhələlər birlikdə nəzərdən keçirilir. Tək tarixlə nəticə çıxarılmır.

Nitq və ünsiyyət tarixçəsi

Uşaq hansı sözləri işlədir? Sözləri özü başladırmı? Yoxsa yalnız eşitdiyini təkrarlayır? İstəyini necə çatdırır? Kömək üçün kimə yaxınlaşır?

Jestdən istifadə edirmi? Birlikdə kitaba baxırmı? Adlandırmadan başqa ünsiyyət qururmu? Gündəlik nümunələri qeyd edin. Bu məlumat loqopedə kömək edir.

Dili anlama barədə suallar

Tanış göstərişlərə reaksiyanı danışın. Göstərmədən də anlamasını qeyd edin. Adı çəkilən əşyanı seçirmi. Sadə rutinləri izləyirmi. Yeni tapşırıqda nə olur.

Sözlə jestin fərqini müşahidə edin. Ev imtahanı təşkil etməyin. Bir günlük nəticəni ümumiləşdirməyin. Mütəxəssis yaşa uyğun baxır. Valideyn müşahidəsi əlavə mənbədir.

Eşitmə və qulaq tarixçəsi

Əvvəlki eşitmə müayinəsini bildirin. Nəticə sənədini gətirin. Qulaq iltihablarını qeyd edin. Qulaq ağrısı barədə danışın. Səslərə qeyri-sabit reaksiyanı deyin.

LOR həkimi yönləndirməsi müzakirə oluna bilər. Qulaq burun boğaz həkimi qulağı qiymətləndirir. Audioloji müayinənin ehtiyacı ayrıca seçilir. Adi səsə reaksiya tam nəticə deyil. Yeni narahatlıq yenidən araşdırılmalıdır.

Sağlamlıq və dərman məlumatları

Keçirilmiş xəstəlikləri sadalayın. Əməliyyatları qeyd edin. Allergiyaları mütləq bildirin. Davamlı dərmanların adını yazın. Doza məlumatını sənəddən götürün.

Əlavələri də siyahıya daxil edin. Əvvəlki həkim rəylərini gətirin. Məlumatı dəyişmədən təqdim edin. Dərmanı özbaşına dayandırmayın. Dəyişiklik üçün həkimlə danışın.

Yuxu haqqında nə soruşulur

Yatmaq və oyanmaq vaxtını yazın. Gecə oyanmalarını qeyd edin. Gündüz yuxusunu da bildirin. Yuxuya keçidin necə olduğunu danışın. Xorultu varsa bunu deyin.

Nəfəsdə fasilə şübhəsini həkimə bildirin. Yuxusuzluq görüşdə davranışa təsir edə bilər. Bu məlumat kontekst yaradır. Tək yuxu problemi diaqnoz deyil. Uyğun tibbi qiymətləndirmə seçilə bilər.

Qidalanma barədə suallar

Uşağın qəbul etdiyi qidaları yazın. Seçmədiyi teksturaları qeyd edin. Yemək müddətini təxmin edin. Çeynəmə çətinliyini bildirin. Yeməkdə öskürək olmasını deyin.

Qidanı ağızda saxlamasını qeyd edin. Çəki artımını sənədlə paylaşın. Allergiya və qəbizliyi unutmayın. Məcburi yedirtmə barədə dürüst danışın. Məqsəd təhlükəsiz dəstəyi seçməkdir.

Oyun və maraqlar

Sevdiyi oyuncaqları qeyd edin. Tək oyunu necə qurduğunu danışın. Birgə oyuna reaksiyanı deyin. Təqlid etdiyi hərəkətləri xatırlayın. Gündəlik əşyalarla oyununu təsvir edin.

Qrupda davranışı fərqli ola bilər. Mütəxəssis bunu nəzərə alır. Oyuncağın qiyməti əhəmiyyət daşımır. Maraq münasibət qurmağa kömək edir. Güclü tərəflər planın başlanğıcıdır.

Davranış və emosiyalar

Çətin davranışı konkret təsvir edin. Başlamazdan əvvəl nə olduğunu danışın. Nə qədər davam etdiyini yazın. Sonra nə baş verdiyini deyin. Ağrı ehtimalını da bildirin.

Etiketlərdən mümkün qədər uzaq olun. Psixoloq vəziyyətin mənasını araşdıra bilər. Klinik psixoloq uyğun qiymətləndirmə aparır. Hər etiraz pozuntu demək deyil. Mühit və münasibət birlikdə nəzərə alınır.

Gündəlik müstəqillik

Geyinmədə iştirakını danışın. Əl yuma mərhələlərini təsvir edin. Qaşıqdan istifadəni qeyd edin. Tualet vərdişi soruşula bilər. Kömək ehtiyacını konkret bildirin.

Uşağın etdiyi hissələri ayırın. Bacarmadığı ilə etmədiyini qarışdırmayın. Şərait nəticəyə təsir göstərə bilər. Erqoterapevt yönləndirməsi nəzərdən keçirilə bilər. Məqsəd gündəlik iştirakı anlamaqdır.

Dillər və ailə ünsiyyəti

Evdə danışılan dilləri sadalayın. Hər dildə ünsiyyət müddətini təsvir edin. Baxıcı ilə dili də qeyd edin. Bağçanın dilini bildirin. Uşağın hansı dildə cavabladığını danışın.

Dilləri qarışdırmaq təkbaşına diaqnoz deyil. Bütün dil təcrübəsi nəzərə alınmalıdır. Ailə rahat danışdığı dili qorusun. Tərcümə ehtiyacını əvvəlcədən deyin. Qiymətləndirmə anlaşılan şəkildə aparılmalıdır.

Bağça və məktəb məlumatı

Müəllimin müşahidəsini soruşun. Konkret nümunə istəmək faydalıdır. Qrup fəaliyyətində iştirakını öyrənin. Yaşıdlarla ünsiyyətini danışın. Sakit və səsli mühiti müqayisə edin.

Yalnız mənfi rəyləri toplamamaq vacibdir. Uğurlu vəziyyətləri də qeyd edin. Məlumat valideyn razılığıyla paylaşılır. Təhsil mühiti planı tamamlayır. Bir müşahidə yekun qərar deyil.

Bacarıq itkisi barədə

İtirilən sözü konkret yazın. Son istifadə vaxtını xatırlayın. Digər dəyişiklikləri də qeyd edin. Hadisənin tədricən olmasını bildirin. Birdən dəyişmə varsa vurğulayın.

Həkim qiymətləndirməsini gecikdirməyin. Təkrar video çəkməklə vaxt itirməyin. Kəskin əlamətlər təcili yardım tələb edə bilər. Dəyişiklik tibbi kontekstdə araşdırılır. Müşahidə tarixçəsi qiymətləndirməyə kömək edir.

Sənəd qovluğunu hazırlamaq

Əvvəlki rəyləri birləşdirin. Analizləri tarix sırasıyla düzün. Eşitmə nəticəsini ayrıca qoyun. İstifadə olunan proqramı qeyd edin. Əvvəlki məqsədləri də gətirin.

Məktub və müşahidələri əlavə edin. Orijinal sənədləri qoruyun. Paylaşım üçün təhlükəsiz kanal seçin. Lazımsız şəxsi məlumat yaymayın. Qovluq məlumat təkrarını azaldır.

Uşağı görüşə hazırlamaq

Görüşü sadə dillə izah edin. Qorxuducu ifadələr işlətməyin. Yuxu rejimini nəzərə alın. Aclıq və yorğunluğu azaltmağa çalışın. Sevdiyi tanış əşyanı götürə bilərsiniz.

Cavabları əvvəlcədən əzbərlətməyin. Uşaqdan ideal davranış gözləməyin. Fasilə ehtiyacını əvvəlcədən bildirin. Yeni mühitə alışmaq vaxt ala bilər. Görüşün rahatlığı məlumatın keyfiyyətini artırır.

Görüşün sonunda nə soruşmalı

Əsas nəticəni yenidən soruşun. Aydın olmayan termini izah etdirin. Növbəti addımı dəqiqləşdirin. Əlavə yönləndirmənin səbəbini öyrənin. Evdə ediləcəkləri yazın.

İzləmə vaxtını razılaşdırın. Kimə sual verəcəyinizi bilin. Yazılı rəy imkanını soruşun. Planın prioritetini aydınlaşdırın. Ailə başa düşdüyü qərarda iştirak etməlidir.

Alliance Clinic üçün müraciət qeydi

Alliance Clinic-ə uşağın yaşını bildirin. İlkin qiymətləndirmə istədiyinizi deyin. Nitq narahatlığını qısa təsvir edin. Loqoped ehtiyacını müzakirə edin. Psixoloq istiqamətini dəqiqləşdirin.

Klinik psixoloq qəbulunu ayrıca soruşun. Hazırkı xidmət tərkibini təsdiqləyin. Görüşün müddətini əvvəlcədən öyrənin. Sənədlərin göndərilmə qaydasını yoxlayın. Müraciətinizi real nümunələrlə tamamlayın.

Valideynlərin tez-tez verdiyi suallar

Tarixləri xatırlamıramsa nə edim?

Hər tarixi xatırlamaq mümkün olmaya bilər. Bunu açıq deyə bilərsiniz. Təxmini dövrü bildirin. Köhnə sənədlərə baxın. Ailə qeydləri kömək edə bilər.

Şəkillər xatırlamağa yardım göstərə bilər. Uydurulmuş tarix verməyin. Mütəxəssis başqa məlumatları da birləşdirir. Yaddaş boşluğu valideynlik qiyməti deyil. Məqsəd mövcud məlumatdan yararlanmaqdır.

Uşaq görüşdə danışmasa nə olar?

Yeni mühit davranışı dəyişə bilər. Bu, qiymətləndirməni mənasız etmir. Valideyn müşahidələri nəzərə alınır. Təbii nümunələr müzakirə edilə bilər. Alışmaq üçün vaxt ayrıla bilər.

Əlavə görüş lazım ola bilər. Uşağı danışmağa məcbur etməyin. Sevdiyi fəaliyyət kömək edə bilər. Mütəxəssis məhdudiyyəti rəyində açıqlamalıdır. Nəticə ehtiyatla şərh edilməlidir.

İlk görüşdə diaqnoz qoyulacaqmı?

Hər görüşdə yekun diaqnoz olmur. Məlumat bəzən natamam qalır. Əlavə müşahidə tələb oluna bilər. Eşitmə nəticəsi lazım ola bilər. Başqa mütəxəssis rəyi istənilə bilər.

Müvəqqəti nəticə izah edilməlidir. Növbəti addım aydın olmalıdır. Qeyri-müəyyənlik valideyndən gizlədilməməlidir. Sual vermək mümkündür. Dəqiqlik tələskənlikdən daha faydalıdır.

Uşağın yanında çətinlikləri danışaqmı?

Dil yaşa uyğun seçilməlidir. Alçaldıcı ifadələr işlətməyin. Uşağı problem kimi təqdim etməyin. Həssas söhbət üçün ayrıca vaxt istəyin. Onun güclü tərəflərini də danışın.

Məxfiliyi qoruyun. Mütəxəssis görüşü uyğun qura bilər. Valideynin rahatlığı da nəzərə alınır. Uşağın iştirakı hörmətlə təşkil olunmalıdır. Məqsəd əməkdaşlıq yaratmaqdır.

Görüşdən sonra nəyi yazım?

Əsas nəticəni qısa qeyd edin. Razılaşdırılmış məqsədi yazın. Evdə ediləcək addımı seçin. Yönləndirmə tarixini qeyd edin. İzləmə vaxtını təqvimə salın.

Aydın olmayan sualı saxlayın. Tövsiyəni düzgün anladığınızı yoxlayın. Həddindən artıq tapşırıq varsa bildirin. Plan ailəyə uyğunlaşdırıla bilər. Növbəti görüşə qısa nümunə gətirin.

Qəbul və əlaqə

Görüşdən əvvəl sənədləri bir qovluqda toplayın: doğuş məlumatı, əvvəlki həkim rəyləri, eşitmə müayinəsinin nəticəsi, istifadə olunan dərmanlar.

Alliance Clinic-də uşağın ilkin qiymətləndirilməsi Uşaq İnkişafı və Reabilitasiya Şöbəsi çərçivəsində aparılır. Görüşün müddətini, kimin iştirak edəcəyini və sənədlərin necə göndəriləcəyini qəbuldan əvvəl soruşun: 050 310 07 88.

Əlaqəli yazılar

Mənbələr

American Academy of Pediatrics: Preparing for a developmental visit
CDC: Developmental Monitoring and Screening
ASHA: Late Language Emergence
American Academy of Pediatrics: Developmental concerns and referrals

Bu yazı məlumat xarakterlidir və həkim və ya loqoped qiymətləndirməsini əvəz etmir.