Kardiologiya: ürək-damar sağlamlığı və müayinə üsulları
Kardiologiya ürək və qan damarları xəstəlikləri ilə məşğul olan sahədir. Bu qrup xəstəliklərin əsas xüsusiyyəti odur ki, onlar uzun müddət heç bir şikayət vermir: arterial təzyiqin yüksəkliyi illərlə hiss olunmaya, damar divarındakı dəyişiklik isə ilk dəfə ciddi hadisə ilə üzə çıxa bilər.
Məhz buna görə kardiologiyada profilaktik müayinə digər sahələrdən daha çox əhəmiyyət daşıyır. Qan təzyiqinin, xolesterin göstəricilərinin və ürək ritminin müntəzəm yoxlanılması riski simptom yaranmamışdan əvvəl göstərir və müalicəni daha yüngül mərhələdə başlamağa imkan verir.
Hansı hallara baxılır
Şöbədə ürək və damar sisteminin geniş spektri üzrə müayinə və müalicə aparılır:
- Ürəyin işemik xəstəliyi və stenokardiya
- Miokard infarktı və sonrakı nəzarət dövrü
- Xroniki ürək-damar çatışmazlığı
- Anadangəlmə və qazanılmış ürək qüsurları — mitral, trikuspidal və aortal qapaq patologiyaları
- Hipertoniya xəstəliyi və simptomatik arterial hipertenziya
- Miokardit və perikardit
- Ritm pozğunluqları
- Neyrosirkulyator distoniya
Aparılan müayinələr
Hər müayinə fərqli suala cavab verir — hansının lazım olduğunu şikayət və ilkin baxış müəyyən edir:
- Elektrokardioqrafiya (EKQ) — ürəyin elektrik fəaliyyətini qeyd edir. Ritm pozğunluğunu və işemiya əlamətlərini göstərir; bir neçə dəqiqə çəkir və ağrısızdır.
- Exokardioqrafiya — ultrasəslə ürəyin quruluşunu və qapaqların işini görüntüləyir. Qüsurların və nasosluq funksiyasının qiymətləndirilməsində əsas üsuldur.
- Holter — sutkalıq monitorinq — cihaz 24 saat üzərinizdə qalır və ritmi gündəlik həyat şəraitində qeyd edir. Qısa müddətli, gəlib-keçən pozğunluqları məhz bu üsul tutur.
- Stress test — fiziki yük altında ürəyin necə davrandığını göstərir. Sakit halda görünməyən işemiya yük zamanı üzə çıxa bilər.
Bunlarla yanaşı laborator göstəricilər — xolesterin fraksiyaları, qan şəkəri və böyrək funksiyası — müalicə planının qurulmasında nəzərə alınır.
Nə vaxt müraciət etməli
- Döş qəfəsində sıxıntı, ağırlıq və ya ağrı hissi — xüsusilə fiziki yük zamanı artırsa
- Adi yüklə yaranan nəfəs darlığı və ya tez yorulma
- Ürəkdöyünmə, ritmin qeyri-bərabər hiss olunması
- Ayaqlarda şişkinlik
- Təkrarlanan başgicəllənmə və ya huşun qaralması
- Ailədə erkən yaşda ürək xəstəliyi tarixçəsi varsa — şikayət olmasa da profilaktik yoxlama
Gecikdirmədən təcili yardım: döş qəfəsində 15 dəqiqədən uzun sürən güclü ağrı, tərləmə və nəfəs darlığı ilə birlikdə gedirsə, gözləmək təhlükəlidir — 103 nömrəsinə zəng edin.
Qəbula necə hazırlaşmalı
Özünüzlə əvvəlki EKQ və analiz nəticələrinizi, hazırda qəbul etdiyiniz dərmanların siyahısını gətirin. Təzyiqinizi evdə ölçürsünüzsə, son bir-iki həftənin qeydləri həkim üçün tək ölçmədən daha dəyərlidir. Stress test planlaşdırılırsa rahat geyim və idman ayaqqabısı lazım olacaq.
Müayinə nəticələri şəxsi kabinetinizə yüklənir — təkrar qəbulda sənəd axtarmağa ehtiyac qalmır.
Bu yazı ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini, diaqnozunu və ya müalicə təyinatını əvəz etmir.
