Fizioterapiya və reabilitasiya: hərəkətin bərpası
Fizioterapiya və reabilitasiya itirilmiş və ya məhdudlaşmış hərəkət qabiliyyətinin bərpasına yönəlmiş sahədir. Fərqi belə izah etmək olar: dərman müalicəsi ağrını azaldır və iltihabı söndürür, reabilitasiya isə funksiyanı geri qaytarır. İkisi bir-birini əvəz etmir — birlikdə işləyir.
Bu sahədə nəticə ölçülə bilir və ölçülməlidir. Proqramın əvvəlində hərəkət həcmi, əzələ gücü və ağrı səviyyəsi qeyd olunur; müəyyən intervallarla eyni göstəricilər təkrar ölçülür. Əgər rəqəmlər tərpənmirsə, proqram dəyişdirilir — «davam edək, keçər» yanaşması reabilitasiyada işləmir.
Hansı hallarda tətbiq olunur
- İşemik insultdan sonrakı bərpa dövrü
- Hemiplegiya və müxtəlif mənşəli ifliclər
- Fəqərə yırtıqları və protruziyalar
- Osteoxondroz, boyun və bel ağrıları
- Diz oynağının osteoartriti
- Çiyin ağrısı və hərəkət məhdudiyyəti
- Əməliyyatdan və sınıqdan sonrakı bərpa
- İdman zədələri
- Toxuma qansızmaları və limfostaz
- Yaşlılarda geriatrik reabilitasiya
İstifadə olunan üsullar
- Kinezioterapiya — fərdi seçilmiş məşq proqramı. Reabilitasiyanın əsasını məhz bu təşkil edir; qalan üsullar ona dəstəkdir.
- Manual terapiya — əl ilə aparılan texnikalarla hərəkət həcminin bərpası
- Kinezioteypinq — elastik lentlə əzələ və oynağın dəstəklənməsi
- Hirudoterapiya — göstəriş olduqda köməkçi üsul kimi
- Akupunktur — ağrının idarə olunmasında əlavə vasitə
Proqram necə qurulur
Birinci görüşdə qiymətləndirmə aparılır: hansı hərəkət məhdudlaşıb, hansı əzələ zəifləyib, ağrı hansı vəziyyətdə artır. Bunun əsasında seans sayı, prosedurların ardıcıllığı və ev məşqləri yazılı şəkildə verilir.
Ev məşqləri proqramın formal əlavəsi deyil — nəticənin böyük hissəsi seanslar arasında görülən işdən asılıdır. Həftədə iki-üç seans, qalan günlərdə isə heç nə etməmək çox vaxt gözlənilən nəticəni vermir.
Nə vaxt başlamaq lazımdır
Mümkün qədər tez. İnsult, əməliyyat və ya travmadan sonra erkən başlanan reabilitasiya proqramı nəticəni əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırır. Gözləmək toxuma bərpası üçün faydalı görünsə də, praktikada hərəkətsizlik əzələ itkisi və oynaq sərtliyi ilə nəticələnir — sonradan bunların özü ayrıca problem olur.
Hərəkət məhdudiyyəti olan xəstələr üçün fizioterapiya evdə təşkil oluna bilər.
Bu yazı ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini, diaqnozunu və ya müalicə təyinatını əvəz etmir.
