Ağır metallar: hansı analizlər aparılır və nə vaxt lazımdır

Ağır metallar — qurğuşun, civə, kadmium, arsen və digərləri — təbiətdə mövcud olan elementlərdir. Problem onların varlığında deyil, orqanizmdə toplanmasındadır: bu metallar ifraz olunmaqda çətinlik çəkir və uzun müddət ərzində toxumalarda yığıla bilir.

Toplanmanın xüsusiyyəti odur ki, o, kəskin zəhərlənmə kimi getmir. Əlamətlər tədricən yaranır və spesifik olmur — yorğunluq, baş ağrısı, diqqətin dağınıqlığı, həzm pozğunluğu, əzələ və oynaq ağrıları. Bu şikayətlərin hər biri onlarla başqa səbəbdən ola bilər, ona görə ağır metal analizi adətən digər səbəblər istisna edildikdən sonra düşünülür.

Nə vaxt yoxlanılır

• Peşə ilə bağlı təmas — metal emalı, akkumulyator istehsalı, boya və lak sənayesi, tikinti və qaynaq işləri
• Köhnə evlərdə yaşayış — qurğuşunlu boya və köhnə su boruları mənbə ola bilər
• Uşaqlarda izahsız inkişaf ləngiməsi — qurğuşun uşaq orqanizminə daha çox təsir edir
• Anemiya — səbəbi adi müayinələrlə aydınlaşmayan hallar
• Davamlı nevroloji şikayətlər — keyimə, titrəmə, yaddaş problemləri
• Böyrək funksiyasında izahsız pozğunluq
• Uzunmüddətli bitki mənşəli və ya sertifikatsız preparat qəbulu

Nümunə necə verilir

Analiz üçün adətən qan və ya sidik nümunəsi götürülür — hansının lazım olduğu axtarılan metaldan asılıdır. Qan nümunəsi son dövrdəki təması, sidik isə orqanizmin ifraz etdiyi miqdarı əks etdirir.

Hazırlıq qaydası vacibdir: analizdən əvvəl müəyyən müddət dəniz məhsulu qəbul etməmək tövsiyə oluna bilər, çünki balıqdakı təbii civə nəticəni dəyişir. Qəbul etdiyiniz bütün əlavələri və dərmanları əvvəlcədən bildirin.

Nümunə evdə də götürülə bilər — tibb işçisi ünvana gəlir və nümunəni laboratoriyaya çatdırır.

Nəticə nə deyir

Nəticə rəqəmlə verilir və istinad aralığı ilə müqayisə edilir. Vacib məqam: sıfır göstərici gözlənilmir — bu elementlər ətraf mühitdə olduğu üçün minimal miqdarda qanda tapılması normaldır. Diaqnoz həddi aşan səviyyə ilə kliniki mənzərənin uyğunluğuna əsasən qoyulur.

Rəqəmi təkbaşına yozmayın. Nəticəni təyinatı verən həkimlə birlikdə oxuyun — lazım olduqda təkrar analiz və ya əlavə müayinə təyin ediləcək.

Profilaktika

• Peşə təması varsa qoruyucu vasitələrdən istifadə edin və dövri müayinədən keçin
• İş geyimini evə gətirməyin — xüsusilə uşaq olan evlərdə
• Köhnə boyalı səthləri özbaşına qırxmayın
• Sertifikatsız bitki mənşəli preparatlardan çəkinin
• Su borularının vəziyyətindən şübhələnirsinizsə yoxlatdırın

Bu yazı ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini, diaqnozunu və ya müalicə təyinatını əvəz etmir.